Phát biểu khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng các nước Đông Nam Á lần thứ 28 cùng các hội nghị liên quan và đối tác đối thoại, thay mặt nước chủ nhà Việt Nam. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh sự hợp tác hơn nữa trong ASEAN để thúc đẩy các dự án điện, dầu khí, hiệu quả năng lượng, năng lượng tái tạo, cơ chế phát triển sạch. Đồng thời, Thủ tướng cho rằng cần tăng cường đối thoại và hợp tác giữa các doanh nghiệp và các chính phủ trong việc thực hiện các dự án, mục tiêu của Kế hoạch này.

Hướng tới Đông Nam Á xanh hơn trong lĩnh vực Năng lượng

Qua Hội nghị, các Bộ trưởng ghi nhận tầm nhìn của các lãnh đạo hướng tới Cộng đồng kinh tế ASEAN phục hồi nhanh trước biến đổi khí hậu và tuyên bố chung thúc đẩy phát triển xanh, đầu tư trong môi trường lâu dài bền vững, sử dụng bền vững nguồn tài nguyên thiên nhiên với mục đích đa dạng hóa và bảo đảm sự hồi phục của nền kinh tế. Về lĩnh vực này, các Bộ trưởng khẳng định lại cam kết đóng góp cho cố gắng chung trong giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu thông qua hợp tác Năng lượng ASEAN hướng tới nền kinh tế xanh và giảm carbon.

Các Bộ trưởng khẳng định lại lời cam kết trong việc hợp tác năng lượng hướng tới một khu vực thống nhất và xây dựng cộng đồng chung Đông Nam Á, khẳng định lại thiện ý và sẵn sàng cố gắng hợp tác trong việc thực hiện Kế hoạch hợp tác hành động về Năng lượng Đông Nam Á (APAEC) 2010-2015. Về mặt này, các Bộ trưởng ghi nhớ những kết quả đã đạt được trong việc thực thi và các dự án chủ yếu/các hành động bao gồm việc thực thi đúng hạn của APAEC 2010-2015.

Hiệu quả và bảo toàn năng lượng (EE&C): Các Bộ trưởng đã đưa ra những mục tiêu cần đạt được cho lĩnh vực Hiệu quả và Bảo toàn năng lượng (EE&C). Đây là một chuỗi về công suất hoạt động xây dựng theo hướng dẫn của dự án Phát triển hiệu quả và bảo toàn năng lượng (PROMEEC); thiết kế kế hoạch làm việc và chương trình đào tạo cho Kế hoạch hiệu quả và bảo toàn nguồn năng lượng ASEAN(AEMAS). Các Bộ trưởng cũng thống nhất cùng hợp tác hoạt động dựa theo các giới hạn cam kết đã thỏa thuận để đạt được mục tiêu giảm cường độ năng lượng tại địa phương xuống ít nhất là 8% từ năm 2005 đến năm 2015, đặc biệt là việc phát triển hiệu quả năng lượng của EE&C thông qua quảng bá và xây dựng nhân lực với nòng cốt là nguyên tắc đánh giá cường độ năng lượng, gồm có xây dựng chính sách cho EE&C, năng lượng kiểm toán, tiêu chuẩn và nhãn hiệu, cân đối trong khả năng kiểm tra về thủ tục phát triển của công nghệ năng lượng hiệu quả cùng các dịch vụ đi kèm, đồng thời phát triển khu vực tư nhân có liên quan trong ASEAN.

Than đá và công nghệ than sạch: Các Bộ trưởng hoàn toàn đồng ý và xác định lại trách nhiệm một lần nữa việc hợp tác giữa các bên trong việc phát triển và sử dụng hiệu quả than đá và công nghệ than sạch như thiết lập hình ảnh xã hội cụ thể giữa các thành viên ASEAN đồng thời tìm hiểu cơ hội trong phát triển cam kết về cung cấp và thương mại hóa than đá.

Năng lượng tái tạo: Các Bộ trưởng thúc giục việc tăng cường hợp tác khu vực về phát triển các nguồn năng lượng thay thế và tái tạo, bao gồm thủy năng và nhiên liệu sinh học, cũng như đẩy mạnh hợp tác giữa các trung tâm nghiên cứu và phát triển năng lượng tái tạo trong khu vực. Các Bộ trưởng tiếp tục nhấn mạnh tính cấp thiết của việc đạt được mục tiêu 15% cho năng lượng tái tạo khu vực trong tổng năng lực lắp đặt tính đến năm 2015.

Năng lượng Hạt nhân dân sự: Các Bộ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác, trên cơ sở tình nguyện không ràng buộc, nhằm tăng cường xây dựng năng lượng hạt nhân dân sự trong khu vực giữa các nhà điều tiết, nhà hoạt động và các thể chế giáo dục có liên quan thông qua quá trình huấn luyện, tổ chức hội thảo và trao đổi thông tin.

Hệ thống đường điện Đông Nam Á: Các Bộ trưởng nêu rõ sự cần thiết của việc nhanh chóng phát triển dự án kết nối đường điện Đông Nam Á để hoàn chỉnh nguồn năng lượng điện trong khu vực.

Cung cấp khí ga trong khu vực Đông Nam Á: Các Bộ trưởng kêu gọi hợp tác rộng hơn để thực thi thuận tiện dự án hạ tầng cung cấp khí ga để đảm bảo an toàn cho việc cung cấp ga.

Bên cạnh đó, các Bộ trưởng đã thống nhất về nhu cầu tằng cường năng lực chuyên môn và các nguồn vốn huy động để thực hiện hiệu quả chương trình APAEC 2010 – 2015. Về khía cạnh này, các Bộ trưởng hoan nghênh và chú trọng những nỗ lực của các cán bộ cấp cao nhằm tối ưu hóa quá trình hợp tác năng lượng ASEAN. Các Bộ trưởng nhắc nhở các cán bộ cấp cao nhanh chóng hoàn thành các công việc để bắt đầu thực hiện chương trình này từ năm 2011.

Các Bộ trưởng lưu ý những phát biểu của các nhà lãnh đạo tại Hội nghị Tầm nhìn và Liên kết ASEAN và cùng nêu bật vai trò quan trọng của an ninh năng lượng trong quá trình xây dựng Cộng đồng chung ASEAN, đặc biệt trong tăng cường sự liên kết và sức cạnh tranh của khu vực. Các Bộ trưởng giao nhiệm vụ cho các cán bộ cấp cao hoạch định cơ cấu và soạn thảo các chính sách hỗ trợ cho việc thử nghiệm và thực hiện Tiến trình Liên kết ASEAN.

Hợp tác năng lượng với đối tác đối thoại và khu vực tư nhân

Các Bộ trưởng nêu bật sự hỗ trợ thiết yếu của các Đối tác Đối thoại trong việc hiện thực hóa APAEC 2011 – 2015 và trong việc hỗ trợ khối ASEAN tiến gần hơn tới hình mẫu phát triển “Giảm carbon – tăng trưởng xanh”.

Thắt chặt Hợp tác Năng lượng với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Khu vực Đông Á

Các Bộ trưởng bày tỏ sự hài lòng với các hoạt động đang diễn ra và quá trình phát triển vững chắc đã đạt được trong chương trình hợp tác năng lượng AMEM+3/SOME+3, lưu ý sự xúc tiến và hợp tác xuất sắc trong Cơ chế Phát triển Sạch (CDM) cũng như trong việc phát triển năng lượng hạt nhân dân sự như một phần nỗ lược để hạn chế các vấn đề về biến đổi khí hậu và an ninh năng lượng. Các Bộ trưởng bày tỏ sự đồng thuận để khuyến khích chương trình ASEAN SOME +3, Hợp tác Năng lượng trong năm diễn đàn về an ninh năng lượng, thị trường dầu mỏ, dự trữ dầu mỏ, khí đốt tự nhiên và khai thác các nguồn năng lượng mới và tái tạo năng lượng (NRE) và sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (EE&C). Các Bộ trưởng khuyến khích các cuộc thảo luận về các sáng kiến để mở rộng hợp tác về vấn đề năng lượng trong các nước +3.

Tăng cường Hợp tác Năng lượng trong khu vực Đông Á

Các Bộ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác quốc tế trong quá trình EAS để đảm bảo tăng cường an ninh năng lượng và sử dụng năng lượng bền vững cho sự phát triển kinh tế bền vững.

Nhóm Hợp tác Năng lượng Đặc biệt EAS (ECTF) trong nỗ lực tăng cường hợp tác theo ba hướng là Sử dụng Năng lượng Tiết kiệm và Hiệu quả; Nhiên liệu Sinh học phục vụ vận tải và các mục đích khác; Hội nhập Thị trường Năng lượng (EMI). Các Bộ trưởng kêu gọi sự cam kết mạnh mẽ hơn để tăng cường các nỗ lực hợp tác hiện nay trong khuôn khổ chương trình EAS EMM/ECTF.

Mở rộng Hợp tác Năng lượng với Liên minh Châu Âu, Nga và Hoa Kỳ

Các Bộ trưởng khuyến khích các cơ hội để tăng cường hoặc thảo luận về hợp tác với các Đối tác Đối thoại trong hợp tác năng lượng, đặc biệt là với Liên minh Châu Âu (EU), Nga và Hoa Kỳ.

Các Bộ trưởng lưu ý quá trình thực hiện của kế hoạch làm việc EC-ASEAN về các hoạt động Năng lượng trong năm 2010. Các Bộ trưởng cám ơn Liên minh Châu Âu cho sự hỗ trợ hào hiệp đỗi với các nước ASEAN và khuyến khích hai bên cùng tiếp tục thảo luận và đề xuất hợp tác với mức độ cao hơn.

Các Bộ trưởng lưu ý quá trình phát triển của Chương trình Kế hoạch Làm việc về Hợp tác Năng lượng ASEAN – Nga (2010 – 2015). Các Bộ trưởng nhấn mạnh rằng khối ASEAN sẽ tiếp tục tìm hiểu cơ hội để củng cố hiểu biết và hợp tác với Nga, đặc biệt trong các chương trình nâng cao năng lực, phát triển nguồn năng lượng thay thế và tái tạo, hạ tầng năng lượng, sử dụng năng lượng hạt nhân vì hòa bình, khai thác dầu và khí đốt. Các Bộ trưởng mong đợi Hội nghị AMEM – Nga đầu tiên vào năm 2011.

Các Bộ trưởng hoan nghênh sự thông qua Kế hoạch Làm việc về Hợp tác Năng lượng ASEAN – Hoa Kỳ tại Hội nghị đầu tiên của cán bộ cấp cao về Cố vấn Năng lượng ASEAN – Hoa Kỳ. Hội nghị đưa ra các hướng dẫn cơ bản cho sự thành lập chương trình ngắn và trung hạn về hợp tác năng lượng ASEAN – Hoa Kỳ; đồng thời hi vọng sự thành công của các hoạt động chung trong tiết kiệm và kiểm toán năng lượng từ năm 2010 đến năm 2012. Các Bộ trưởng chờ đợi Hội nghị AMEM – Hoa Kỳ đầu tiên hoạch định các chiến lược dài hạn về chương trình hợp tác quốc tế, đặc biệt là về thúc đẩy các hoạt động về an ninh năng lượng và năng lượng sạch.

Tăng cường Đối thoại với Khu vực tư nhân

Các Bộ trưởng thống nhất rằng sự hợp tác hiệu quả khối công – tư sẽ được củng cố từ hai phía. Về khía cạnh này, các Bộ trưởng khuyến khích sự tham gia tích cực và hiệu quả hơn của khu vực tư nhân trong việc thảo luận các chính sách và quy đinh, và khuyến khích sự tham gia và hỗ trợ thực hiện của khu vực này trong chương trinh APAEC (2010 – 2015) và các dự án năng lượng khác.

Giải thưởng năng lượng 2010

Các Bộ trưởng chúc mừng những người đạt giải nhất và nhì trong 38 đề cử quốc gia cho Giải thưởng Năng lượng ASEAN 2010 trong Cuộc thi Ứng dụng Tốt nhất trong Quản trị trong Công trình dân dụng và Công nghiệp, Công trình Sử dụng Năng lượng Hiệu quả, cũng như các Dự án Tái tạo Năng lượng.

Hội nghị tiếp theo

Các Bộ trưởng thống nhất gặp lại trong Hội nghị Bộ trưởng về Năng lượng ASEAN lần thứ 29 và các Hội nghị liên quan với các Đối tác Đối thoại tại Brunei Darussalam năm 2011.

Các Bộ trưởng bày tỏ sự đánh giá cao tới lòng mến khách và sự chuẩn bị chu đáo của Nhà nước và nhân dân nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam cho Hội nghị AMEM lần thứ 28 và các Hội nghị liên quan với các Đối tác Đối thoại.