Từ năm 1986, với chủ trương đổi mới, ngành giáo dục được phát triển theo hướng xã hội hóa các nguồn đầu tư, đa dạng hóa các hình thức giáo dục và đào tạo, dân chủ hóa công tác quản lý trường học và hiện đại hóa nội dung, phương pháp, trang thiết bị dạy học. Đến nay, ngành giáo dục đã xây dựng được một hệ thống giáo dục quốc dân thống nhất, hoàn chỉnh bao gồm đủ các cấp học, trình độ đào tạo, các loại hình nhà trường và phương thức giáo dục.

Để củng cố hệ thống giáo dục, Quốc hội khóa X đã thông qua Luật giáo dục (tháng 11/1998) nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục, nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Luật Giáo dục nêu rõ: mọi công dân đều bình đẳng về cơ hội học tập. Nhà nước ưu tiên, tạo điều kiện cho con em dân tộc thiểu số, con em gia đình ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, người tàn tật và các đối tượng hưởng chính sách khác thực hiện quyền và nghĩa vụ học tập của mình.

Sơ đồ hệ thống giáo dục tại Việt Nam

Văn bằng của hệ thống giáo dục: bằng tốt nghiệp tiểu học; bằng tốt nghiệp trung học cơ sở; bằng tốt nghiệp trung học phổ thông; bằng tốt nghiệp trung học chuyên nghiệp; bằng tốt nghiệp đào tạo nghề; bằng tốt nghiệp cao đẳng; bằng tốt nghiệp đại học; bằng thạc sỹ và bằng tiến sỹ.