Với nhận thức sâu sắc rằng thế giới hiện đang phải đối phó với những vấn đề toàn cầu mà không một nước nào có thể tự đứng ra giải quyết được, Việt Nam đã và đang hợp tác chặt chẽ với các nước, các tổ chức quốc tế và khu vực để cùng nhau giải quyết những thách thức chung như dịch bệnh truyền nhiễm, đói nghèo, tội phạm xuyên quốc gia, ô nhiễm môi trường, buôn lậu ma túy...
Đặc biệt, từ sau sự kiện 11/9/2001, Việt Nam đã tích cực tham gia vào nỗ lực chung của các nước tăng cường hợp tác chống khủng bố trên cơ sở song phương, đa phương nhằm loại trừ tận gốc nguy cơ của khủng bố đối với an ninh và ổn định của các quốc gia.
Việt Nam cũng tích cực ủng hộ và cùng nhân dân thế giới đấu tranh bảo vệ hòa bình, chống nguy cơ chiến tranh và chạy đua vũ trang; góp phần xây dựng trật tự chính trị, kinh tế quốc tế dân chủ, công bằng. Những nỗ lực này thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm của Việt Nam đối với bạn bè ở khu vực và quốc tế, góp phần vào sự nghiệp chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
Bước vào thế kỷ 21, thế giới tiếp tục chứng kiến nhiều diễn biến phức tạp và khó lường, với những cơ hội lớn xen lẫn thách thức. Sau gần hai thập kỷ Đổi mới, Việt Nam đang đứng trước nhiều thời cơ lớn để phát triển, đó là tình hình chính trị - xã hội cơ bản ổn định, thế và lực của đất nước ngày càng được nâng cao; hòa bình, ổn định và hợp tác để phát triển tiếp tục là xu thế lớn trên thế giới... Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức rất lớn trong đó có nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới, nguy cơ của chủ nghĩa khủng bố...
Bên cạnh các hoạt động đối ngoại Nhà nước, các hoạt động đối ngoại phong phú, đa dạng của của Đảng, Quốc hội, các tổ chức đoàn thể quần chúng... đã và đang góp phần không nhỏ vào việc nâng cao hiệu quả và chất lượng trong hợp tác quốc tế, đa dạng hóa các nguồn lực, và góp phần duy trì và củng cố quan hệ đoàn kết hữu nghị với tất cả các nước, các đảng chính trị trên thế giới, các tổ chức tiến bộ đấu tranh cho hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, mở rộng quan hệ với các đảng cầm quyền, từ đó tranh thủ sự hỗ trợ về mọi mặt cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam.